మహిళా సాధికారత

భారతదేశపు మహిళలు  ఇప్పుడు విద్య, రాజకీయం, ప్రసారమాద్యమం (మీడియా) కళా సాంస్కృతిక , సేవా విభాగాలలోను, విజ్ఞాన శాస్త్ర, సాంకేతిక విషయాలు మొదలగు వాటి కార్యకలాపాలన్నింటిలోను పాల్గొంటున్నారు.
భారతీయ మహిళలందరికిని  సమానత్వం( నిబంధన14), వివక్షలేకుండుట (నిబంధన 15(1), సమానావకాశాలు కల్పించడం (నిబంధన16), సమాన పనికి  సమాన వేతనం (నిబంధన 39(డి),వీటితో బాటు స్త్రీలకు పిల్లలకు అనుకూలంగా ప్రత్యేక నిబంధనలను అనుమతించడం(నిబంధన 15(3) , మహిళల గౌరవానికి భంగం కల్గించే ఆచారాలను లేకుండా చేయడం(నిబంధన 51(ఎ) (ఇ), అంతేగాక మహిళలు చేసేపనులలో  న్యాయపరమైన, మానవోచిత పరిస్థితులలో రక్షణ కల్పించడం, ప్రసూతి  సమయంలోఉపశమనానికి  (నిబంధన 42) సదుపాయాలను అనుమతించడం వంటి హామీలను భారత రాజ్యాంగం కల్పించింది.
1970 వ సంవత్సరం తర్వాత స్త్రీవాద ఉద్యమం శీఘ్రగతిని పుంజుకుంది. మహిళా సమూహాలన్నీ  ఒక్కటిగా కలిసి  మథుర లో జరిగిన అత్యాచార కేసును జాతీయ స్థాయి లోనే మొట్ట మొదటి అంశంగా ముందుకు తెచ్చాయి.మథుర పోలీసు స్టేషన్‌లో జరిగిన బాలికపై అత్యాచారం చేసిన పోలీసులనూ,  నిర్దోషులు గా విడిచిపెట్ట బడిన వారినీ  ముద్దాయిలుగా నిలబెట్టడంలో విస్తృతమైన నిరస నోద్యమాలను  1979-1980 సంవత్సరాలలో చేపట్టారు. ఈ నిరసనలు  జాతీయస్థాయిలో బహుళ వ్యాప్తి చెందాయి. దీనితో ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి పెరిగడంతో నేర విచారణ స్మృతి, భారత శిక్షా స్మృతిలోగల సాక్ష్య చట్టానికి సవరణలు చేయడం, పోలీసు అధీనంలో అత్యాచారమనేది కూడ ఒక శ్రేణిగా ప్రవేశ పెట్టడం జరిగింది.
ఆడ శిశువుల హత్యలు, లింగ వివక్ష, స్త్రీ ఆరోగ్యం, మరియు మహిళా అక్షరాస్యత వంటి అంశాలలో స్త్రీవాద ఉద్యమకారులు కలిసి కట్టుగా పనిచేస్తున్నారు.  భారతీయ స్త్రీలపై  తరచుగా జరిగే  హింసాత్మక ఘటనలు  మద్యపానం  సేవించడం ద్వారా జరగడంతో  ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌ , హిమాచల ప్రదేశ్‌, హర్యానా, ఒరిస్సా, మధ్యప్రదేశ్‌ ఇంకను ఇతర రాష్ట్రాలలో చాలా మహిళా సమూహాలు మద్యపాన వ్యతిరేక  ఉద్యమాలు ఆరంభించాయి .   చాలా మంది భారతీయ ముస్లిమ్‌ మహిళలు ప్రాధమిక ( మౌలిక) నాయకులను షరియత్‌ చట్టంలో గల స్త్రీల హక్కులపై వివరణకై ప్రశ్నిస్తున్నారు. అంతేగాకుండా  మూడు సార్లు తలాక్‌ చెప్పే విధానాన్ని విమర్శిస్తున్నారు. 1990వ సంవత్సరంలో  విదేశీ సంస్థల విరాళాల నుంచి పొందిన నిధులద్వారా మహిళల దృష్ట్యా పనిచేసే నూతన స్వచ్చంద సంస్థ ఏర్పరచబడింది. స్వయం ఉపాధి మహిళా సంఘాలు(ఎస్‌ ఇ డబ్ల్యు ఎ- సేవా) వంటి  స్వయం సహాయక బృందాలు,  స్వచ్చంద  సేవాసంస్థలు భారత దేశపు స్త్రీల హక్కులపై ప్రధాన పాత్రను పోషిస్తున్నాయి. నర్మదా బచావో ఆందోళనలో మేధా పాట్కర్‌ లాగా స్థానిక ఉద్యమాలలో చాలా మందిమహిళా నాయకురాళ్ళు ఉద్భవించారు.