ఎదిగే వయస్సులో ఆడపిల్ల

సెక్స్ గురించి గర్భ నిరోధక పద్ధతుల గురించి ఎదిగే వయసులో ఉన్న పిల్లలకు చెప్పకూడదని దీనివల్ల వాళ్ళల్లో విశృంఖలత పెరుగుతుందని కొంతమంది అభిప్రాయం. కాని, ఇది సరైన ఆలోచ కాదు. సెక్స్ విజ్ఞానం ఉంటేనే అనుకోకుండా గర్భం వచ్చే ప్రమాదం తక్కువవుతుందనీ, దానితో పాటు వచ్చే ఇతర సమస్యలూ నివారించవచ్చనీ, గర్భస్రావాల అవసరం తగ్గుతుందనీ మనం గుర్తించాలి.
సెక్స్ గురించి ఆలోచనల్ని కూడా రానివ్వకూడదనే సంస్కృతి ప్రభావం మనమీద చాలా బలంగా పనిచేస్తుంది. అందుకే కుటుంబ నియంత్రణ పద్ధతుల గురించి ఎవరినైనా అడగాలన్నా, మనలోని లైంగిక భావాలను గుర్తించినట్లవుతుంది. కనుక అడిగితే అవతలవాళ్ళు ఏమనుకుంటారోనని సందేహిస్తాం.
 మనవాళ్ళతో ఈ విషయాల గురించి మాట్లాడటానికి సిగ్గుపడతాం. ఈ ఒక్కసారికి గర్భంరాదులే అనుకుంటాం. ఎవర్ని అడగాలో, ఏం అడగాలో మనకు తెలియదు. మనం ఒకవేళ ఏదైనా పద్ధతి అనుసరిస్తున్నా అఁదులో ఏదైనా సమస్య ఉంటే ఉపయోగించటం మానేస్తాం కానీ, ఇంకొక పద్ధతి ఏదైనా ఉందా అని కనుక్కోవటం తక్కువ. కాని ఈ సమాచారం గురించి తెలుసుకోవటం, దానిపట్ల ఆసక్తి కనపరచటం అవసరం. తెలుసుకోకపోతే నష్టపోయేది మనమే. అయిష్టంగా కలయికకు ఒప్పుకున్నా అనుకోకుండా గర్భం వస్తే, తీసేసుకోవటానికి మార్గం (అబార్షన్) ఉందనుకున్నా అసలు రాకుండా చూసుకోవటం మన శరీర ఆరోగ్యానికి మానసిక ఆరోగ్యానికి చాలా మంచిది. అయితే ఇంతవరకు సెక్స్ కలయికతో మగ, ఆడ కణాలు కలిసి గుడ్డులా తయారై క్రమేణా కడుపులో పాప ఎలా పెరుగుతుందో చూశాం. ఇప్పుడు ఈ క్రమానికి అడ్డుపడటం ఎట్లాగో చూద్దాం.

దీనికి సంబంధించిన సమాచారం
మన దేశంలో చాలామందికి కుటుంబనియంత్రణ అంటే పిల్లలు పుట్టకుండా చేసే ఆపరేషన్ అని మాత్రమే తెలుసు. అందుకే ఇద్దరు ముగ్గురు పిల్లల్ని కని ఆపరేషన్ చేయించుకుంటారు. కొద్దిమందికి మాత్రం మాత్రల గురించి తెలుసు. ఒకవేళ ఎన్నోరకాల పద్ధతుల గురించి తెలిసినా వాటివల్ల ఉండే సాధకబాధకాలు చాలామందికి తెలియదు. పత్రికలో, టివీలో నిరోధ్ గురించి ప్రకటనలు చేసే వాళ్ళుంటారు. కానీ, ఎలా వాడాలో ఎవరు చెప్తారు? మిగతా అన్ని సాధనాలు కూడా ఇలాగే ఏమీ అర్థం కాని విషయాలుగా ఉంటాయి. ఒకవైపు టివి, రేడియోలు, వ్యాపార ప్రకటనలు అన్నీ కుటుంబ నియంత్రణ గురించి తెలియచేస్తున్నాయి.

పద్ధతులు
ఇందులో మూడు రకాలున్నాయి.

1. మాత్రలు
2. గర్భాశయంలో అమర్చే లూప్ (ఐ.యు.డి. లేదా కాపర్ టి)
3. వీర్యకణాలకు అడ్డుపడే సాధనాలు (నిరేధ్)

మాత్రలు (పిల్స్)
మాత్రలు ఇప్పుడు బాగా ప్రచారంలో ఉన్నాయి. అన్ని నగర ఆరోగ్య కేంద్రాలలో, ప్రభుత్వ ప్రసూతి కేంద్రాలలోను ఉచితంగా ఈ మాత్రల్ని పంచి పెట్టడం జరుగుతోంది. టి.వీ.లో మాలా.డి. ప్రకటల్ని అందరూ చూసే ఉంటారు. అయితే అసలు ఈ మాత్రలు ఏమిటి ఎలా పని చేస్తాయి వాటితో వచ్చే ఇబ్బందులు, ఫలితాలు ఏమిటో తెలుసుకోవటం ముఖ్యం. ఇవి వాడాలని నిర్ణయించుకున్నవాళ్ళు అనుభవం ఉన్న డాక్టరు దగ్గర మొత్తం సమాచారం తీసుకోవాలి.

మాత్రల వలన కొన్ని సాధారణ ఫలితాలు
మాత్రలు కొన్ని రకాలు ఇబ్బంది, బాధ కలిగించేవి ఉంటాయి. కొంతమందికి కడుపులో తిప్పటం తప్ప వేరే సమస్యలుండవు. మాత్రలు మానేయగానే ఇబ్బందులు పోతాయి. కొన్నిసార్లు బ్రాండ్ మారిస్తే (డాక్టరు సలహాతో మాత్రమే) సమస్యలు తగ్గొచ్చు. తలనొప్పి, వికారం, తల తిరగడం, రొమ్ముల్లో నొప్పి, కాళ్ళనొప్పులు, వంటి లక్షణాలలో కొన్ని కనిపించవచ్చు. అందరికి ఒకే రకంగా ఉంటుందని చెప్పలేం. కొన్ని సార్లు చికాకు, నిస్పృహ కలిగించే గుణం మాత్రలకుంది. మాత్రలు తీసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్న తర్వాత డాక్టరుతో పూర్తి పరీక్ష చేయించుకోవటం అవసరం. డాక్టరు ప్రిస్ర్కిప్షన్ తోటి మందులు కొనాలే గాని, మన ఇష్ట ప్రకారం కొనకూడదు.

మాత్రలలో ఎన్నోరకాలున్నాయి. డాక్టర్ని అడిగి మన శరీరానికి సరిపడే పద్ధతిని ఎన్నుకోవటం మంచిది. పిల్లలు కావాలనుకున్నప్పుడు మాత్రలు మానేసి రెండు మూడు నెలలు గర్భం రాకుండా నిరోధ్ వంటి పద్ధతులు వాడి తరువాత గర్భం వచ్చే ప్రయత్నం చేయాలి. లేకపోతే పిండం మీద మాత్రల ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది.

ఇక్కడ సాధారణంగా దొరికే మాత్రలు కొన్ని ప్యాకెట్లలో 21 ఉంటాయి. రోజుకి ఒకటి చొప్పున 21 రోజులు వాడి చివరి 7 రోజులూ మానేయాలి. ఈ 7 రోజుల తరువాత బహిష్టు వస్తుంది. 28 మాత్రలున్నా 21 రోజులు వాడి చివరి 7 రోజుల మాత్రలు వేరే రంగులో ఉంటాయి. అవి ఐరన్ గోలీలుంటాయి. బహిష్టు వచ్చిన అయిదవ రోజు నుంచీ మాత్రలు మొదలు పెట్టమని చెప్తారు. చాలా రకాలు ప్రతి రోజూ ఒకే టైముకి వేసుకోవాలి. రాత్రి పడుకోబోయే ముందు వేసుకుంటే గుర్తుగా ఉంటుంది. ఒక రోజు మాత్ర మర్చిపోతే తరువాత రోజు రెండు మాత్రలు వాడాలి. కాని మూడు రోజులు మర్చిపోయారనుకోండి మూడు మాత్రలు వేసుకోవద్దు. పూర్తిగా మానేసి ఒక వారమైన తర్వాత కొత్త ప్యాకెట్  మొదలు పెట్టడం మంచిది. ఆ వారం రోజులు నిరోధ్ వంటివి వాడాలి.

కాపర్ టీ
ఇది అతి సన్నని రాగి తీగతో చేసిన (T) ఆకారంలో ఉండే సాధనం. శిక్షణ పొందిన నర్సుకానీ, డాక్టరుకానీ దీన్ని గర్భాశయంలో అమరుస్తారు. దీనికి రెండు దారాల వంటివి ఉంటాయి. అవి యోనిలోకి వేళ్ళాడతాయి. మనం వేలితో తడిమి చూసి సరైన స్థానంలో ఉందా లేదా అని చూడొచ్చు. సాధారణంగా దీన్ని లూప్ అని పిలుస్తారు.

దీనివల్ల కలిగే ఫలితాలు
ఫలదీకరణం చెందిన అండాన్ని గర్భాశయపు గోడలకు అంటుకోకుండా చేస్తుంది. ఇది ఉన్నంతకాలం సంతానం కలుగదు. మీరు ఇంకో బిడ్డ కావాలని కోరుకున్నప్పుడు, సాధనాన్ని తేలికగా తీసివేయించుకోవచ్చు. ఇది 3 నుండి 5 సం.ల వరకు సమర్థవంతంగా పనిచేస్తుంది.

దీనితో వచ్చే ఇబ్బందులు
చాలామందికి దీనితో సమస్యలుండకపోవచ్చు. కొందరికి పొత్తికడుపులో నొప్పి వచ్చే అవకాశం ఉంది. కొంతమందికి రక్తస్రావం ఎక్కువ కావచ్చు. వేసిన కొత్తలో రెండు రోజుల కంటే ఎక్కువ రోజులు నొప్పి వస్తే డాక్టరు దగ్గరకు వెళ్ళాలి. నూటికి ఎనబైమందికి ఏ బాధా ఉండదని డాక్టర్లు చెప్తారు. కొంతమందికి బహిష్టు సమయంలో నొప్పి ఎక్కువ రావచ్చు. ఈ లక్షణాలన్ని మొదటినెలల్లో ఉండి తర్వాత తగ్గిపోయే అవకాశం ఉంది.
ప్రతి సంవత్సరం డాక్టరుతో పరీక్ష చేయించుకొని లూప్ సరైన స్థానంలో ఉందా లేదా తెలుసుకోవాలి. నూటికి పదిమందిలో ఇది వదులై గర్భాశయం నుంచి బయటకు వచ్చే ప్రమాదముంది. అందుకే స్నానం సమయంలో దారాల్ని తడిపి చూడాలి. బహిష్టయినప్పడు కూడా పరీక్షచేయాలి. ప్రతి రెండు మూడు సంవత్సరాలకు ఇది మార్పించుకుంటే మంచిది. యోనిలో, గర్భాశయంలో ఇన్ ఫెక్షన్ ఉంటే ఇది వాడకూడదు. పొత్తికడుపులో నొప్పి, కడుపు తిప్పడం, నీరసంగా అనిపించడం, కలయిక జరిగినప్పుడల్లా నొప్పిరావటం జరిగితే డాక్టర్ని సంప్రదించాలి.

ఇది ఎక్కడ దొరుకుతుంది
నగర ఆరోగ్య కేంద్రాలలో, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులలో కాపర్ టీ ఉచితంగా దొరుకుతుంది. బయట కొనుక్కోవాలంటే డబ్బు ఖర్చవుతుంది. డాక్టరుకి కూడా ఫీజు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. ఇది అత్యంత నమ్మకమైన గర్భనిరోధక సాధనాలలో ఒకటి అని పరిశోధనలు చెప్తున్నాయి.

నిరోధ్ / కండోమ్
ఇది లేటెక్స్ రబ్బరుతో చేసిన తొడుగు. పురుషాంగం స్తంభించి నిటారుగా అయినప్పుడు మాత్రమే ఇది తొడగటానికి వీలవుతుంది. కలయికలో పురుషాంగం నుంచి వచ్చే వీర్యం యోనిలో పడకుండా ఇది ఆపి ఉంచుతుంది.
సెక్స్ కలయిక సమయంలో అంగం నిటారుగా అయిన వెంటనే నిరోధ్ ను తొడగాలి. తొడుగు చివర కొద్ది భాగం వదులుగా వదిలేయాలి. వీర్యం అందులో పడ్డప్పుడు స్థలం లేకపోతే అది పగిలిపోయే ప్రమాదముంది. అంగాన్ని బయటకి తేసేటప్పుడు, నిరోధ్ ని చేత్తో పట్టుకోవాలి. లేకపోతే తొడుగు జారిపోయి వీర్యం యోనిలో పడే ప్రమాదముంది.

కండమ్ ఉపయోగాలు
అన్ని సాధనాల కంటే ఇది చవక. సులభంగా దొరుకుతుంది. వాడటం తేలిక. మనమే అన్ని బాధలూ పడాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఈ పద్ధతిలో బాధ్యత మగవాళ్ళదే. కాకపోతే మనం వాళ్ళమీద ఆధారపడే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. ఇది మన కంట్రోలులో ఉండే సాధనం కాదు. దీనివల్ల ఇన్ ఫెక్షన్లు రాకుండా చూసుకోవచ్చు. ఎయిడ్స్ రాకుండా కూడా కాపాతుంది.

అందుబాటు
ఏ మందుల దుకాణంలోనైనా, జనరల్ స్టోర్స్ లోనైనా కొన్ని పాన్ షాపులలో కూడా దొరుకుతుంది. సూపర్ బజారులో దొరకవచ్చు. కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రాలలో, నగర ఆరోగ్య కేంద్రాలలో ఇది ఉచితంగా ఇస్తారు.

సమర్ధత
నూటికి 97 శాతం ఇది పనిచేస్తుంది. చాలాసార్లు ఎలా వాడాలో తెలియక పొరపాటు చేస్తే అది 80-85 శాతం వరకు తగ్గచ్చు. పొరపాట్లు జరగకుండా చూసుకుంటే నూటికి నూరు సాతం ఫలితం ఉండే సాధనం ఇది.

శాశ్వత పద్ధతులు
ఈ పద్ధతులే కాకుండా పిల్లలు పుట్టకుండా ఆడవాళ్ళకి, మగవాళ్ళకి చేసే ఆపరేషన్లు ఉన్నాయి. ఆడవాళ్ళకి చేస్తే ట్యూబెక్టమీ, మగవాళ్ళకి చేస్తే వేసెక్టమీ అంటారు. నో స్కాల్ పెల్ వాసక్టమీ (కత్తిగాటులేని), డబుల్ పంక్చర్ లేప్రొస్కోపి. ఈ ఆపరేషన్లు సాధారణంగా ప్రసవం కాగానే ఆడవాళ్ళకు చేయడం జరుగుతుంది. మగవాళ్ళెప్పుడైనా చేయించుకోవచ్చు. ఆడవాళ్ళకంటే మగవాళ్ళకి చేయటం సులభం.

అనుకోని పరిస్థితులలో అక్కరలేని గర్భం వస్తే తీసేయించుకోవటం ఎలా?
(మెడికల్ టెర్మినేషన్ ఆఫ్ ప్రెగ్నెన్సీ)

చాలాసార్లు విషయం తెలీక, లేదా జరిగిపోయిన దాన్ని కప్పి పెట్టే ప్రయత్నంలో, లేక పెద్ద వాళ్ళ దగ్గర నుంచి వచ్చే దండనను ఎదుర్కొనే ధైర్యం లేక అన్నింటికీ మించి చేతిలో చాలినంత డబ్బు లేక చాలా మంది నాటు వైద్యుల ద్వారా గర్భస్రావం చేయించుకుని ప్రాణానికి ముప్పు తెచ్చుకునే పరిస్థితి ఉంటుంది. గర్భం రాకుండా చూసుకునే పద్ధతుల గురించి తెలియక పోవటం దీనికి సగం కారణం. అందుకే గర్భస్రావాన్ని చాలామంది ఒక కుటుంబ నియంత్రణగా వాడటం ఇప్పటికి జరుగుతోంది.
మన దేశంలో గర్భం తీసేయించుకోవటం చట్ట విరుద్దం కాదు. అయినావైద్య సదుపాయాలతో సక్రమంగా జరిగే అబార్షన్లకన్నా అటువంటి పరిస్థితులు లేని అక్రమ పద్ధతుల్లో జరిగే అబార్షన్ల సంఖ్య అతి ఎక్కువ. ఏటా అరవై లక్షల మంది స్త్రీలు అపరిశుభ్రంగా ఉన్న పరిసరాల్లో, ఇళ్ళల్లో, అనుభవంలేని వాళ్ళ సహాయంతో గర్భం తీసేయించుకుంటారు. ధనిక, కుటుంబాలలో స్త్రీలకు మంచి సౌకర్యాలను కొనుక్కోగలిగే తాహతు ఉంటుంది. అది లేని వాళ్ళ పరిస్థితి కులం, జాతి, వర్గం అన్ని విధాలుగా తక్కువ పరిస్థితిలో ఉన్న వాళ్ళ సంగతి మరీ అన్యాయం.
గర్భం తీసేయించుకోవటానికి ఒక చట్టం అనేది ఉన్నా చాలామంది అవమానాల పాలవుతామన్న భయం కొద్దీ, అక్రమ గర్భం అని ఎగతాళి చేస్తారన్నభయం కొద్దీ, నాటు వైద్యుల దగ్గరకు పోతారు.

ఈ చట్టం ఏమిటో తెల్సుకుందాం

ఈ పరిస్థితులలో ఉన్న వారెవరైనా గర్భం తీసేయించుకునే హక్కు ఉంది. గర్భం వచ్చిన మొదటి దశలో ఉంటే నాలుగున్నర వారాల నుంచి 12 వారాల వరకు చేయించుకోవటం సులభం. అతి చిన్న వయస్సులో శరీరం సరిగా ఎదగని పరిస్థితిలో గర్భం వస్తే పిల్లల్ని కనటం కంటే గర్భం తీసేయించుకోవటం మంచిది.
చాలా మంది గర్భం తీసేయించుకుంటే మళ్ళీ రాదని ఇతరులు భయ పెట్టడం జరుగుతుంది. అర్హత గల వైద్యుల ద్వారా గర్భస్రావం చేయించుకుంటే ప్రమాదాలు ఎదురుకావు. గర్భస్రావం చేయించుకోగానే పిల్లల్ని కనకుండా మన శరీరానికనువుగా ఉండే సాధనం వాడాలి.

అసలు చేయించుకోవాలంటే ఎక్కడికి వెళ్ళాలి
సౌకర్యాలు సరిగ్గా అందుబాటులో లేవని అనుకొని ప్రైవేటు ఆస్పత్రికి వెళ్ళి బోలేడు ఖర్చు చేసుకుంటారు. నిర్దేశించిన నగర వైద్యశాలలో ఈ సౌకర్యం ఉచితంగా లభిస్తుందని ఇప్పటికి చాలా మందికి తెలియదు.

ఏం చెయ్యాలో ఎప్పుడు నిర్ణయించాలి?
మనకు నెల తప్పిందని అనుమానం రాగానే ముందు తేదీలు లెక్కలు కట్టాలి. డాక్టర్లు ఆఖరి ముట్టు ఎప్పుడు మొదలైందని ఆ రోజు నుంచి లెక్కలు కడతారు. చివరిసారి అయి నెల మీద రెండు వారాలయిందనుకుంటే డాక్టర్ల లెక్కలో ఆరువారాలైనట్లు లెక్క. గర్భం తేసేయాలనుకుంటే తొందరగా నిర్ణయించుకోవాలి. తొందరగా చేయించుకొనటం ఆరోగ్యానికి మంచిది. ఎక్కువ కాలం గడిచే కొద్ది సమస్యలు ఎక్కువవుతాయి, మనసుకు బాధ కూడా.

అందుబాటులో ఉన్న గర్భ స్రావ పద్ధతులు
ఇంతకు ముందే గర్భం రావటం అంటే ఏమిటో తెలుసుకున్నాం. ఫలదీకరణ జరిగిన అండం గర్భం లోపల పొరకు అంటుకుని పెరగటం మొదలవుతుంది. చివరి బహిష్టు అయిన ఆరు వారాలకు దాని సైజు ఒక బఠాణీ గింజ అంత ఉంటుంది. దీనితో పాటు మాయ కూడా పెరుగుతుంది.

ఆధునిక పద్ధతులలో గర్భ స్రావం
పదినిమిషాల కంటే ఎక్కువ సమయం పట్టదు. మనం కంగారు పడకుండా రిలాక్సవటం పనిని సులభం చేస్తుంది.
అరగంటసేపు పడుకొని ఉంటే మంచిది. డాక్టరు మన రక్తపోటు, శరీర ఉష్ణోగ్రత పరీక్షించాలి. మనకి భయం కలిగేంత రక్తం పోవటమో, జ్వరం రావటమో జరిగితే వెంటనే డాక్టర్ని సంప్రదించాలి. గర్భస్రావం అయి ఇంటికి రాగానే లైంగిక చర్యలో పాల్గొంటే ఇన్ ఫెక్షన్ రావచ్చు. నాలుగు నుంచి ఆరు వారాల వరకు ఇది జరగకుండా చూసుకోవటం మంచిది. రక్తం దుర్వాసనతో ఉంటే అబార్షన్ సరిగ్గా జరగలేదేమో పరీక్ష చేయించుకోవాలి. డాక్టర్లు జ్వరం రాకుండా మందులు సాధారణంగా భోజనం తినే ముందు వేసుకోవాలో, ఎప్పుడేసుకోవాలో సరిగా అడిగి తెలుసుకోవాలి.

జీవితంలోని అన్ని దశలలో కంటే కౌమారదశలో ఎక్కువ పౌషకాహారం అవసరమవుతుంది. దీనికి కారణం –

• ఈ దశలో శరీరం వేగంగా పెరుగుతుంది. పెద్దయ్యాక ఉండే బరువులో 50%, ఎత్తులో 20% ఇప్పుడే పెరుగుతారు.
• ఎప్పుడూ గంతులేస్తూ పరుగులు తీస్తూ ఆడుతూ ఉంటారు.
• చురుగ్గా పనులు చేస్తారు

ఆధారం : మహిళాభివృద్ధి శిశుసంక్షేమ శాఖ – ఆంధ్రప్రదేశ్

గర్భం సమయంలో కంటే బిడ్డకు పాలిచ్చే సమయంలో ఎక్కువ పోషకాహారాన్ని తినాలి. ఎందుకంటే సంపూర్ణంగా అభివృద్ధి చెంది రోజురోజూకూ వేగంగా పెరిగే బిడ్డ ఆహార అవసరాలకు సరిపడా తల్లి తింటేనే అవి పాల ద్వారా బిడ్డకు చేరతాయి. తల్లి గర్భం సమయంలో పోషకాహారాన్ని సరిపడా తీసుకొని ఉండకపోతే ఆమె శరీరంలోని పోషకాల్ని కడుపులో పెరుగుతున్న బిడ్డ లాక్కోగా ఆమె పోషకాహార లోపానికి గురవుతుంది. పాలిచ్చేప్పుడు కూడా సరిపడా పోషకాహారాన్ని తినకపోతే బిడ్డ ఒక స్థాయి వరకు తల్లి శరీరంలోని పోషకాల్ని పాల ద్వారా లాక్కుంటుంది. ఆ స్థాయి దాటాక తల్లీ, బిడ్డ ఇద్దరూ పోషకాహార లోపానికి గురవుతారు. అందుచేత నాణ్యమైన పోషక విలువలు కలిగిన పాల ఉత్పత్తికి, తద్వారా బిడ్డ పోషకాహార లోపానికి గురవకుండా ఉండడానికి, తల్లి పోషకాహార లోపానికి లోనవకుండా ఉండడానికి, గర్భవతిగా ఉన్నప్పుటి కంటే అదనంగా పోషకాహారాన్ని తినాలి. ముఖ్యంగా శరీర నిర్మాణ పోషకాలు, రక్షక పోషకాలు ఉన్న ఆహారాన్ని ఎక్కువగా తినాలి.

చాలామంది పేద స్త్రీలు ప్రసవమయాక కొద్ది రోజులకే భారీ శ్రమతో కూడిక పనులకు బయటకు వెళ్ళవలసి ఉంటుంది. ఇంటి చాకిరి, బయటి శ్రమకు అవసరమయే శక్తినిచ్చే ఆహారాన్ని వారు తగినంతగా తినాలి.

1. ఆరోగ్యకరమైన, సాధారమైన, ప్రాచుర్యం, ఉన్న ఆహారాలు.
   • ఇడ్లీ, దోసె, చపాతి, పొంగల్, ఉప్మా, పూరి, సెనగల కూర.
2. ఆరోగ్యకరమైన, సాధారమైన ఆహారాలు.
   • ఆమ్లెట్, చేపలకూర, మాంసం కూర, శనగపప్పు, రకరకాల పప్పు కూరలు.
3. సర్వసాధారణమైన, ప్రాచుర్యం గల ఆహారాలు.
   • సమోసాలు, వడలు, రసం అన్నం.
4. ఆరోగ్యకరమైనవి. కాని ప్రాచుర్యం లేని ఆహారాలు .
   • సోయా పదార్థాలు.
5. ప్రాచుర్యం ఉన్నవి కాని ఆరోగ్యకరం కానివి.
   • పెప్సీ, కోలా, భేల్ పురి, బజ్జీలు, ఐస్ క్రీములు, అప్పడాలు, కాఫీ, టీ, గోభీ, మంచూరియా, నూడిల్స్, పొటీటో చిప్స్ మొదలగునవి.
6. సాధారణమైనవి, కాని ఆరోగ్యకరం కాని, ప్రాచుర్యం లేని ఆహారాలు.
7. • పులిహోర, పచ్చడి అన్నం, బ్రెడ్.

పులిహోరలో వేరుశెనగ గుళ్లు, మేగీనూడుల్స్ కి గుడ్డు, బ్రెడ్ కి ఆమ్లెట్ ని కలిపి తినడం ద్వారా పోషఖ విలువల్ని పెంచవచ్చు. ఇడ్లీని సాంబారుతో , పొంగల్ ని మాంసం కూరతో తినడం ద్వారా, పాలల్లో బోర్నవిటా కలిపి తాగడం ద్వారా ఆయా పదార్థాలపై ఇష్టాన్ని పెంచవచ్చు. పోషక విలువల్నిపెంచవచ్చు.

• కూరగాయల్ని కొయ్యక ముందే శుభ్రంగా కడిగి, పెద్దపెద్ద ముక్కలుగా కోసుకావాలి.
• బియ్యాన్ని మరీ పిసికి, పిసికి ఎక్కువ నీటితో కడిగితే పై పొట్టులో ఉండే బి, విటమిన్ నీళ్ళలో కలిసి వృధాగా పోతుంది. కనుక తక్కువ నీటితో ఎక్కువ పిసకకుండా కడగాలి.

ఆహారాన్ని వండేటప్పుడు

• పరిశుభ్రమైన నీటితో, పరిశుభ్రమైన పాత్రలలో వంట చెయ్యాలి.
• గంజి వార్చనవసరం లేకుండా సరిపడినన్ని నీళ్ళు పోసి అన్నం వండాలి.
• కూర ఉడికేటప్పుడు గిన్నెపై మూత పెట్టి ఉడికించాలి.
• ఆహారంలో మరీ ఎక్కువ సైపు ఉడికిస్తే పోషకాల నష్టం జరుగుతుంది.
• వంటసోడాను ఉపయోగించడం వల్ల అది విటమిన్లను నాశనం చేస్తుంది.

ఆహారాన్ని వండిన తరువాత

• ఆహారాలు కీటకాలు వాలి, దుమ్ము పడి కలుషితం కాకుండా మూత పెట్టి ఉంచాలి.
• ఆహారాన్ని తాజాగా ఉన్నప్పుడే తినాలి. నిలువ ఉన్న ఆహారంలో పోషకాల నష్టం జరుగుతుంది. కలుషితమవుతుంది.

• బొప్పాయి - వేడి చేస్తుంది. గర్బాలు పోతాయి. బహిష్టులో ఎక్కువ బ్లీడింగ్ అవుతుంది. గర్భణీ స్త్రీ తింటే గర్భస్రావాలవుతాయి.
• అరటిపండు – చలవ చేస్తుంది. కఫం పెరుగుతుంది
• మామిడిపండు – వేడి చేస్తుంది. సెగ్గడ్డలు వస్తాయి. నీళ్ళ విరేచనాలవుతాయి.
• నారింజ – జలుబు చేస్తుంది.
• బంగాళదుంపలు, కేబేజి – కడుపులో గేస్ చేరుతుంది.
• ములగకాడలు /ఆకులు – లైంగిక కోరికల్ని పెంచుతాయి.
• కొబ్బరినీళ్ళు – చలవ ఆహారం, జలుబు చేస్తుంది.
• బీట్ రూట్- ఎర్రగా ఉంటుంది కనుక రక్తవృద్ధి అవుతుంది.
• కాకరకాయ – కడుపులో పురుగుల్ని చంపుతుంది. చేదుగా ఉంటుంది. కనుక పురుగుల్ని డయాబెటిస్ రోగులకు మంచిది.
• ఉల్లి-వెల్లుల్లి- లైంగిక కోరికల్ని పెంచుతాయి. కనుక విధవలు, సన్యాసినులు, రుషులు, సాధువులు తినకూడదు.
• రాక్షస ఉసిరి – చలవ పదార్థం.
• కేరట్లు, బఠాణి-మంచి కూరగాయలు, ఇంగ్లీష్ కూరలు.
• బెల్ల-వేడి చేస్తుంది. స్త్రీకి రుతుస్రావం ఎక్కువ అవుతుంది. కడుపులో పురుగులు చేరుతాయి..
• పాలు-శరీరాన్ని చల్లబరుస్తుంది.
• నువ్వులు-బహిష్టులో రుతుస్రావం ఎక్కువవుతుంది.
• బిస్కెట్లు, చాక్లెట్లు – అన్నం కంటే బలమైనవి.
• గుడ్లు-వేడి ఆహారం కనుక నీళ్ళ విరేచనాలవుతాయి. గర్భిణి స్త్రీలు తినకూడదు.
• స్వీట్లు- బహిష్టులో రుతుస్రావం ఎక్కువవుతుంది. వృద్ధాప్యం లో షుగర్ సమస్య వస్తుంది. కడుపులో పురుగులు చేరతాయి.
• మాంసాహారం-శాకాహారం కంటే బలవర్థకమైనది.

• అన్నిఆహార పదార్థాలు శక్తినిస్తాయి. శక్తిని కేలరీలలో కొలుస్తారు. కొన్నింటిలో ఎక్కువ కాలరీలు, కొన్నింటిలో తక్కువ కాలరీలు ఉంటాయి. ఉదా..ఒక కేజి బంగాళ దుంపలు అంతే తూకం గల బెండకాయల కంటే ఎక్కువ శక్తినిస్తాయి. ఎందుకంటే బంగాళదుంపల్లో శక్తినిచ్చే పిండి పదార్థం ఉంటుంది.
• గోధుమను పొట్టుతో సహా వాడతాము. బియ్యాన్ని పొట్టు తీసి వాడతాము. ఒక గ్లాసు బియ్యం కంటే ఒక గ్లాసు గోధుమలు తక్కువ కాలరీలను, తక్కువ షుగర్ ని అందిస్తాయి. అందుచేత డాక్టర్లు డయాబెటిస్ ఉంటే గోధుమను గోధుమతో చేసిన ఆహారాన్ని తినమని చెప్తారు.
• ఆహారాలు చలువ చేయడం, వేడి చేయడం ఉండవు. అన్ని ఆహార పదార్థాలు వేడిని లేక శక్తిని ఇస్తాయి.
• రెండు రకాల ధాన్యాలను లేక ధాన్యాలను, పప్పులను కలపడం వల్ల వివిధ రకాల ఎమైనో ఏపిడ్స్, షుగర్ లభిస్తాయి. ఉదా,,, ఇడ్లీలో బియ్యం, మినపప్పు రెండూ ఉంటాయి. కనుక, ఆవిరిలో ఉడకబెడతాయి కనుక ఎక్కువ పోషక విలువలు ఉంటాయి.
• కొంతమందికి కొన్ని పదార్థాలను ఎలర్జీ ఉండడం వల్ల దద్దుర్లు, జలుబు వస్తాయి. ప్రొటీన్లు ఎక్కువగా ఉన్న చేపలు, పప్పు దినుసులు మొదలగు వాటి వలన పై విధంగా జరగవచ్చు.
• ఒక ప్రత్యేకమైన పదార్థం తిన్నాక విరేచనాలు, వాంతులు అవడానికి ప్రధాన కారణం ఆ పదార్థం కలుషితమవడం.
• బాక్టీరియా చేరడం వలన ఫుడ్ పాయిజనింగ్ అయి విరేచనాలు, వాంతులు పట్టుకొంటాయి. ముఖ్యంగా మాంసాహారం, పాల సంబంధమైన పదార్థాలు త్వరగా కలుషితమవుతాయి.
• బొద్దింకలు, బల్లులు పడిన ఆహారం అపరిశుభ్రమైనదే కాని విషప్రాయం కాదు. థాయ్ లాండ్, వియత్నాం, చైనా లాంటి దేశాలలో ప్రజలు బొద్దింకల్ని, బల్లుల్ని, పాముల్ని తింటారు.
• నారింజ, రాక్షస ఉసిరి వల్ల కొంతమందికి జలుబు చేయడానికి కారణం వాటికి ఎలర్జీ ఉండడం. నిజానికి వాచిలో జలుబును నివారించే విటమిన్-సి ఉంటుంది.
• ఏ కొత్త పదార్థానికైనా శరీరం అలవాటు పడడానికి ఆ ఆహార పదార్తాల్ని అనేకసార్లు తినాలి. ఉదా.. బఠాణీలను మొదటి లారి తిన్నప్పుడు కొంచెం అజీర్తి చెయ్యవచ్చు.
• శాకాహారం కంటే మాంసాహారం ఎక్కువ కేలరీలనిస్తుంది. చక్కగా ప్లాన్ చేసుకున్న శాకాహారం కూడా మాంసాహారంతో సమానంగా కేలరీల నిస్తుంది.

• వివిధ రకాల ఆహార పదార్థాలను ( ధాన్యాలు, పప్పులు, కాయగూరలు, ఆకుకూరలు, పండ్లు, గుడ్లు, దుంపకూరలు, నూనె,చక్కెర) భోజనంలో చేర్చాలి.
• ప్రతిరోజూ ఆకుకూరల్ని తినాలి. వాటిలో విటమిన్లు, ఖనిజాలు, పీచుపదార్థాలు ఉండాలి.
• ఉప్పుడు బియ్యం మామూలు బియ్యం కంటే ఎక్కువ పోషక విలువలు కలిగినవి.
• ప్రతిరోజూ క్యారెట్, ఉల్లిపాయ, ముల్లంగి, టొమాటో, దోసకాయల వంటి పచ్చి కూరగాయల్ని తినాలి.
• రాగులు, గోధుమలు, జొన్నలు మొదలగు ధాన్యాలను కూడా ప్రతిరోజూ ఏదో ఒకపూట ఆహారంలో చేర్చాలి.
• మొలకెత్తిన పప్పుల్ని తినడం మంచిది.
• యవ్వనదశలో బాలికలు రుతుస్రావం ద్వారా రక్తాన్ని కోల్పోతారు. కనుక రక్తహీనత రాకుండా ఇనుము అధికంగా ఉన్న ఆహారాన్ని తినాలి. బెల్లం, వేరుశనగ, అటుకులు, గుడ్డులో పసుపుసొన, ములగాకు, తోటకూర, బచ్చలి, మెంతి కరివేపాకు, చిక్కుళ్లు, పప్పులు, ఖర్జూరం మరియు మొలకెత్తిన పప్పుల్లో ఇనుము అధికగా ఉంటుంది.
• ధాన్యాలు, పప్పులు కలిపి చేసిన కిచిడీ, ఇడ్లీ, మిస్సీరోటీ వంటివి ఎక్కువ పోషక విలువలు కలిగిన ఆహారాలు.
• మలబద్ధకం రాకుండా పీచుపదార్థాలను తగినంతగా తినాలి.
• ప్రతిరోజూ తప్పనిసరిగా ఆహారంతోపాటు ఆయా కాలాలలో దొరుకు తాజా పండ్లను తినాలి. ఖరీదైన ఆపిల్ కంటే జామ పండులో పోషకాలు 3 రెట్లు అధికంగా ఉంటాయి.
• రోజుకు 3 లీటర్లు నటిని తాగాలి..
• గర్భిణీ స్త్రీలు మరియు పాలిచ్చే తల్లులు కాల్షియం సమృద్ధిగా ఉన్న ఆహారాన్ని తినాలి. బాలిక పూర్తిస్థాయిలో ఎదిగేందుకు, ప్రసవ సమయంలో సురక్షిత ప్రసవమయేందుకు వీలుగా పెల్విస్ వెడల్పుగా ఎరగడానికి, గర్భస్థ శిశువు ఎముకలు సక్రమంగా పెరిగేందుకు, తల్లి ఎముకలు, పళ్లు దృఢంగా ఉండడానికి కాల్షియం సమృద్ధిగా ఉన్న ఆహారాన్నితినాలి. పాలు , పెరుగు, జున్ను, గుడ్డు, ఆకుకూరలు, చిక్కుళ్ళు, ముఖ్యంగా సోయా చిక్కుళ్ళు, ఎర్ర తోటకూర,, వాముపువ్వు, కేరట్ ఆకులు, చిన్న చేపలలో కాల్షియం సమృద్ధిగా ఉంటుంది.
• విటమిన్ – ఎ ఉన్న ఆహారాన్ని సరిపడా తినాలి. మామిడి పండు, ఒప్పాయి, క్యాబేజి, టొమాటో, చిక్కుళ్లు, బఠాణీ మరియు అన్ని ఆకుకూరల్లోనూ విటమిన్ – ఎ సమృద్ధిగా ఉంటుంది.
• విటమిన్ –సి సమృద్ధిగా ఉన్న ఆహారాన్ని తినాలి. ఉసిరి, రేగు పండు, జామకాయ, నారింజ, నిమ్మ, బొప్పాయి. ముల్లంగి, క్యాబేజి, కొత్తిమీర, పాలకూర మొదలగు వాటిలో విటమిన్ –సి సమృద్ధిగా ఉంటుంది.

లక్షణాలు

• మందకొడిగా ఉండడం
• పాలిపోయి ఉండడం
• త్వరగా నిస్త్రాణ రావడం, అలిసిపోవడం
• దేని మీదా శ్రద్ధ నిలపడం కష్టమవడం
• దేని మీదా ఆసక్తి లేకపోవడం
• కొద్ది శ్రమకే ఊపిరి అందనట్లవటం
• గుండె వేగంగా కొట్టుకోవటం
• చికాకుగా ఉండడం
• మానసిక అస్థిరత
• ఎప్పుడూ నిద్రపోవడం
• ఆకలి మందగించడం
• తలపోటు
• ఏ పనీ చెయ్యకపోవడం
• కళ్ళు, నోరు నాలుకపై ఉండే మ్యూకస్ పొర పాలిపోయి ఉండడం
• గోళ్ళ క్రింద పాలిపోవడం, గోళ్ళు సొట్టలు పడడం.

తీవ్ర రక్తహీనత

• ఆయాసం
• అలసట
• జుట్టు రాలిపోవడం
• కాళ్ళు, చేతులు, ముఖం వాపు.

నిర్ధారణ

• పై లక్షణాలతో పాటు రక్తంలో హిమోగ్లోబిన్ శాతాన్ని రక్తపరీక్ష ద్వారా తెలుసుకొని రక్తహీనత ఉన్నదీ, లేనిదీ నిర్ధారణ చేయవచ్చు.
• రక్తహీనతకు కారణాలు
• పొష్టికాహార లోపం
• కొంకి పురుగుల జీర్ణవ్యవస్థలో ఉండడం వల్ల రక్తాన్ని కోల్పోతారు.
• దీర్ఘకాలిక విరేచనాలు – ఆహారంలోని పౌష్టికాలు సరిగ్గా శరీరంలో చేరవు.
• తరచుగా మలేరియా రావడం వల్ల ఎర్రరక్త కణాలు విచ్ఛిన్నమవుతాయి.
• కౌమార బాలికలు నాజూకుగా, సన్నగా ఉండడం ఫ్యాషన్ గా భావిస్తూ లావయిపోతామేమోననే భయంతో సరిపడా తిన పోవడం.
• రుతుస్రావం ఎక్కువగా అవడం.
• తరచుగా వ్యవధి లేకుండా గర్భాలు, ప్సవాలు, గర్భస్రావాలు.
• ప్రసవంలో అధిక రక్తస్రావం.

రక్తహీనతను నివారించడం

• సమగ్రాహారాన్ని సరిపడా తినడం – కౌమార బాలలు, ముఖ్యంగా బాలికలు/స్త్రీలు హిమోగ్లోబిన్ తయారీకి అవసరమైన ఆహారాన్ని పుష్కలంగా తినాలి. ఇనుము ఎక్కువగా ఉండే ఆకుకూరలు, మెంతి తోటకూర, బచ్చలి, కరివేపాకు, ములగాకు, ములగకాయలు, చిలకడదుంప, గుమ్మడి, బెల్లం, లివరు, మాంసం, గుడ్డు, ఖర్జూరం, బొప్పాయి, తృణ ధాన్యాలు మాంసకృత్తులు ఎక్కువగా ఉండే పప్పులు, మాంసం, గుడ్డు మొదలైనవాటిని తినాలి.
• పరిశుభ్రత-మలవిసర్జన తరువాత, ప్రతిసారీ ఆహారాన్ని తినే ముందు తబ్బుతోను, నీటితోనూ చేతుల్ని కడుక్కొంటే జీర్ణవ్యవస్థలో కొంకి పురుగులు చేరవు.
• బయటికి వెళ్ళినప్పుడు చెప్పులు వేసుకొని వెళ్ళాలి. ముఖ్యంగా ఇంట్లో మరుగుదొడ్డి సౌకర్యం లేర బహిరంగ ప్రదేశంలో మలవిర్జన చేయవలసిన పరిస్థితి ఉన్నప్పుడు కొంకి పురుగులు పాదాలకు అంటుకొని జీర్ణవ్యవస్థలోకి చేరతాయి.
• ఎప్పటికప్పుడు గోళ్ళను కత్తిరించుకోవడం ద్వారా గోళ్ళ క్రింద మట్టి, కొంకి పురుగుల గ్రుడ్లు చేరి ఆహారంతో కలిసి కడుపు లోకి వెళ్ళడాన్ని నివారించవచ్చు.
• రుతుస్రావం అధికంగా ఉంటే డాక్టర్ని సంప్రదించి చికిత్స చేయించుకోవాలి.
• తీవ్రమైన రక్తహీనత ఉన్నప్పుడు డాక్టర్ సలహా ప్రకారం ఆరన్, ఫోలిక్ యాసిడ్ మాత్రలు లేక ఇంజక్షన్లను వాడాలి. మరీ తీవ్రమైన రక్తహీనత ఉన్నప్పుడు రక్తాన్ని ఎక్కించవలసి వస్తుంది.

శిశువులు, చంటిపిల్లలకు, ఇచ్చే ఆహారం జీవితాంతం మంచి ఆరోగ్యానికి పునాది వేయడమేగాక, చక్కటి కార్మికశక్తిని కూడా అందిస్తుంది. అందుకే ఈ విషయం చాలా ముఖ్యమైనది. మహిళా శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వశాఖ ( ఆహారం , పౌష్టికాహార సంస్థ) శిశువులు, చంటిపిల్లల ఆహారంపై జాతీయ మార్గదర్శకాలను రూపొందించింది.

శిశువులు, చంటిపిల్లల ఆహారంపై జాతీయ మార్గదర్శకాలను విస్తృతంగా ప్రచారం చేయడం కోసం మంత్రిత్వశాఖ కృషి చేసింది.

ఇందుకోసం కీలకమైన శిక్షకులను తయారుచేయడం ద్వారా రాష్ట్రాల సామర్థ్యాన్ని పటిష్టపరచేందుకు కృషి చేస్తున్నది.

దేశంలో శిశువులు, చంటిపిల్లలకు సరైన పద్ధతిలో మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ఆహారం అందేలా చూడాలన్నది పౌష్టికాహారం, ఆరోగ్య అభివృద్ది కార్యక్రమాలతో సంబంధమున్న వారందరి ప్రధానోద్దేశ్యం కావాలి.

ఆడపిల్లల వ్యక్తిత్వ నిర్మాణం

• చదువుతోపాటు విజ్ఞానం పెంపొందించే పుస్తకాలు చదవాలి.
• ఏ రంగంలోనైనా రాణించగలనన్న ధైర్యం పెంపొందించుకోవాలి.
• అల్లరి పెట్టే వారిని ధైర్యం ఎదుర్కోవాలి.

ఆడపిల్లలలో ఆత్మస్థైర్యం

• చదువులో, సాంకేతిక విజ్ఞానంలో ముందు ఉండాలి.
• శారీరక సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి.
• మనసులోని విషయాలు నిర్భయంగా స్నేహితులతో పంచుకోవాలి.
• ఆటపాటల్లో పాల్గొనాలి.

సమాజ నిర్మాణంలో భాగస్వామ్యం

• వయోజన విద్యావ్యాప్తికి సహకరించాలి.
• వీలున్నప్పుడు అంగన్ వాడి సెంటర్ / బడిలో పిల్లల భవిష్యత్తుకు పునాది వేసేందుకు తోడ్పడాలి.
• పర్యావరణ పరిరక్షణకు సహకరించాలి.
• స్త్రీల ఆరోగ్యం గురించి తాను నేర్చిన విషయములను పది మందిక చెప్పాలి

గర్భవతి జాగ్రత్తలు

• టి.టి. ఇంజెక్షన్ తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలి.
• రక్తహీనత నివారణకు ఐరన్ మాత్రలు వేసుకోవాలి.
• బి.పి.పరీక్ష చేయించుకోవాలి.

సుఖప్రసవం

• కాన్పు కష్టమయ్యేలా ఉంటే వెంటనే ఆస్పత్రికి పోవాలి.
• జీపు రవాణా సౌకర్యం ముందే ఏర్పాటు చేసుకోవడం మంచిది.
• అన్ని సౌకర్యాలున్న ఆసుపత్రికి వెళ్ళాలి.
• సమయానికి వెళ్ళడం వల్ల తల్లీబిడ్డ క్షేమంగా ఉంటారు

అప్పుడే పుట్టిన బిడ్డ సంరక్షణ

• పుట్టిన వెంటనే తల్లిపాలు తాగించాలి.
• బొడ్డుతాడు శుభ్రమైన బ్లేడుతే కత్తిరించాలి.
• బరువు చూడాలి.
• తేనె, నీళ్ళు, వేరే పాలు తాగించకూడదు.

బాలింత సంరక్షణ

• ప్రసవం తర్వాత వేడిపాలు తాగించాలి.
• సరైన పౌష్టికాహారం తీసుకోవాలి.
• ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రమైన బట్టలు వేసుకోవాలి

పిల్లల పోషణ

• 6నెలల తర్వాత పాలతో పాటు మెత్తటి పదార్థాలు తినిపించాలి.
• ఏడాది వయస్సు వచ్చేసరికి పెద్దలు తినే అన్ని పదార్థాలు తినపించాలి.
• రెండేళ్ళ తర్వాత వాళ్ళే అన్ని పదార్థాలు సొంతంగా తినేలా నేర్పించాలి.

ప్రాణాంతక వ్యాధులు - టీకాలు

• పుట్టగానే ఇచ్చే బిసిజి టీకా క్ష నుండి కాపాడుతుంది.
• ఒకటిన్నర, రెండున్నర, మూడున్నర, నెలల్లో పోలియో చుక్కలు వేయించాలి.
• పోలియో చుక్కలతో పాటు మూడుసార్లు డిపిటి సూది వేయించాలి.
• తట్టు నుండి రక్షణకు 9 నెలలలో తట్టు సూది వేయించాలి.

తను శుభ్రంగా ఉంటూ, తన చుట్టూ ఉండే పరిసరాలను కూడా శుభ్రంగా ఉంచుకోవడాన్నే పరిశుభ్రత అంటారు.

ప్రతిరోజు శుభ్రమైన నీటితో సబ్బు రుద్దుకొని స్నానం చెయ్యాలి. చంకలు, గజ్జలు, జననాంగాలు ప్రత్యేకంగా, శుభ్రం చేసుకోవాలి. మూత్రం లేక మలవిసర్జన చేశాక చేతులను సబ్బుతో, శుభ్రమైన నీటితో కడుక్కోవాలి. ఉతికిన బట్టలనే వేసుకొంటూ వ్యక్తిగత పరిశుభ్రతను అలవచుకోవాలి.

జననేంద్రియాలు ఇన్పెక్షన్ రాకుండా నివారించేందుకు ఎప్పుడూ ఆరోగ్యంగా, పరిశుభ్రంగా ఉండాలి. ఋతుస్రావ సమయంలో రక్తాన్ని పీల్చడానికివీలుగా మెత్తటి కాటన్ తో తయారుచేసిన శానిటరీ నాప్ కిన్స్ వాడాలి. వాడిన నాపి కిన్స్ కాల్చేయాలి లేక నేలలో పాతిపెట్టాలి. లేనిచో ఫంగస్ ఏర్పడి, గజ్జి ఇతర వ్యాధులు రావడానికి అవకాశం ఉంటుంది